زلزله رودبار نقطه عطفی در بازسازی سوانح ایجاد کرد
زلزله رودبار نقطه عطفی در بازسازی سوانح ایجاد کرد

معاون بازسازی و مسکن بنیاد مسکن با بیان این‌که زلزله ۷.۳ ریشتری رودبار و منجیل در زمان خود سهمگین‌ترین سانحه طبیعی پس از انقلاب محسوب می‌شد گفت: این زمین‌لرزه نقطه عطفی در مدیریت بحران و بازسازی مناطق آسیب دیده در سوانح طبیعی ایجاد کرد.

به گزارش خزرفوری : مجید جودی معاون بازسازی و مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در نشست تخصصی مدیریت بحران که به مناسبت سی و دومین سالگرد وقوع زلزله استان‌های گیلان و زنجان با همکاری یونسکو در پژوهشکده سوانح طبیعی کشور برگزار شد، اظهار کرد: زلزله ۷.۳ ریشتری سال ۱۳۶۹ رودبار و منجیل در زمان خود سهمگین‌ترین سانحه طبیعی در سالهای پس از انقلاب بود که منجر به درگذشت حداقل ۱۵ هزار نفر از هموطنان و تخریب ۲۰۰  هزار واحد مسکونی در ۶ استان شمالی کشور شد.

به گفته وی تا پیش از وقوع این زلزله در حوزه مدیریت بازسازی مناطق آسیب دیده از سوانح طبیعی فاقد یک برنامه جامع بودیم ولی این حادثه عظیم تمامی دستگاه‌های اجرایی و مراکز علمی و آموزشی را بسیج کرد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن راهبردی جامع برای شیوه آواربرداری، اسکان موقت و بازسازی مناطق آسیب دیده تدوین شود که این ضوابط هم اینک در تمامی سوانح طبیعی به کار برده می‌شود.

جودی ادامه داد: برنامه ای که در آن زمان به عنوان ضوابط بازسازی مناطق زلزله زده گیلان و زنجان تدوین شد، بعدها به عنوان سندی معتبر و شاکله تمامی برنامه های بازسازی در هیأت دولت به تصویب رسید. مهمترین هدف این برنامه بازگشت سریع بازماندگان سوانح طبیعی به روند عادی زندگی و احیای فعالیت های اجتماعی و اقتصادی در این مناطق است.

معاون بازسازی و مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ادامه داد: تجربه بازسازی مناطق جنگ زده به بنیاد مسکن توانایی داد تا در بازسازی مناطق آسیب دیده از زلزله گیلان و زنجان و همچنین سایر سوانح طبیعی طی سالیان اخیر به خوبی عمل کند و با مشارکت دادن خود مردم در فرآیند بازسازی، ضمن تسریع امور باعث ایجاد امید و انگیزه در بازماندگان شود.

وی با ذکر خاطراتی از دوران بازسازی مناطق آسیب دیده زلزله رودبار یادآور شد: تفکر مدیریت مشارکتی بازسازی ها که از این سانحه به بعد در نظام اجرایی کشور ایجاد شد، دولت را از مداخله در نحوه زندگی آسیب دیدگان برحذر کرد و صرفاً به سیاست گذاری کلان و ایجاد زیرساخت های عمرانی نظیر جاده سازی و تأمین امکانات بهداشتی، درمانی و آموزشی معطوف ساخت.

جودی تاکید کرد: از سوی دیگر تکنولوژی بومی بازسازی مناطق آسیب دیده که در این زلزله به کار گرفته شد،  شیوه جدیدی از فناوری های بازسازی را در کشور ایجاد کرد که اکنون در تمامی سوانح طبیعی مورد استفاده قرار می گیرند.

معاون بازسازی و مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، بنیان‌گذاری کمیته های عمران روستایی در مناطق آسیب دیده سوانح طبیعی را از تجارب مدیریتی این سانحه برشمرد و گفت: در تمامی سوانح طبیعی اداره این کمیته ها براساس آرای مدنی به خود روستائیان آسیب دیده واگذار می شود تا بااطلاعات محلی و شناختی که از نیازهای واقعی خود دارند، دولت را در فرآیند بازسازی ها کمک کنند.

وی با اشاره به عملکرد کشور ژاپن در مستندسازی شیوه های مدیریت بازسازی زلزله کوبه افزود: اکنون در سالگرد وقوع این زلزله تمامی مدارس ژاپن تعطیل می‌شوند و دانش آموزان ضمن بازدید از موزه تجارب زلزله کوبه با نحوه مدیریت بحران و بازسازی مناطق آسیب دیده در سوانح طبیعی آشنا می شوند.

به گفته جودی باید این الگو مدیریتی به دانش آموزان ایرانی نیز آموزش داده شود.

هم‌چنین عزیزاله مهدیان ـ مدیرکل وقت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در استان گیلان نیز در این نشست ضمن بازخوانی تجارب مدیریتی بازسازی مناطق آسیب دیده زلزله رودبار گفت: الگوهای کارآمد اسکان اضطراری، اسکان موقت و نحوه هماهنگی میان دستگاه ها و  برنامه های اجرایی محصول تجارب بازسازی زلزله رودبار هستند که اکنون جایگاه ویژه ای در برنامه مدیریت بحران و بازسازی سوانح طبیعی دارند.

وی خاطرنشان کرد: ایجاد ستاد کل بازسازی منطقه آسیب دیده با اختیارات کامل از هیأت دولت یکی دیگر از آثار مدیریتی برجامانده از زلزله رودبار در سالهای اخیر است.

سیدحسن میری ـ عضو سابق هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی نیز با اشاره به نقش مراکز علمی در تدوین برنامه جامع بازسازی مناطق آسیب دیده در سوانح طبیعی گفت: اکنون به مدد استفاده از دانشگاه ها در فرآیند مدیریت بازسازی زلزله رودبار، سالهاست که رشته تحصیلی بازسازی در برخی دانشگاه های کشور تدریس می شود.

وی آمادگی نیروی انسانی، لجستیک تجهیزات، کارآمدی روش ها، ارتقا مدیریت عمران به سطح مشارکت اجتماعی و همچنین شکل گیری ستادهای پژوهشی- علمی در کنار ستادهای بازسازی را از آثار به جا مانده از مدیریت زلزله رودبار در نظام مدیریت بحران کشور معرفی کرد.